TRUNG TIỆN
Ông ấy không biết "trung tiện" nghĩa là gì.
Lẽ ra ông ấy chỉ cần hỏi, nhưng nhà sư này…
Akane! Dậy mau! Con muộn học bây giờ!
Khỉ thật!
Akane!
Con đi đây.
LỚP 3-2
Giờ cô sẽ trả điểm thi giữa kỳ.
- Adachi. - Dạ.
- Uchida. - Dạ.
- Ehara. - Dạ.
- Osaki. - Dạ.
- Ozaki. - Dạ.
Nhẹ cả người! Điểm số không tệ như tớ tưởng.
Cảm ơn Risa và Yuka nhé!
Bài thi cuối kỳ lần trước của cậu tệ quá mà.
Mẹ cậu đã nổi khùng.
Thật ra…
bây giờ còn có người đáng sợ hơn mẹ tớ.
Thế à?
Chúng mình đi ăn mừng nhé?
Ý hay đấy! Đi thôi!
Khoan đã, Akane này?
Cậu có quên gì không?
Hả?
HỘI TRƯỜNG TU DƯỠNG
TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG
Em Osaki.
Em quên mất hôm nay ta đã hẹn gặp để bàn về tương lai của em hả?
À, vâng…
Còn mỗi em chưa nộp kế hoạch hướng nghiệp thôi.
Thật ạ?
Em hãy siêng năng hơn.
Vâng. Em xin lỗi.
Kết quả thi giữa kỳ của em…
Em đã làm rất tốt. Không trượt môn nào cả.
Đúng vậy! Lần này em đã rất nỗ lực ạ!
Cô hiểu rồi.
Vậy là trước kia em không nỗ lực.
Không phải… Em xin lỗi.
Với điểm số của em, các trường đại học mà em có thể vào…
À, điều đó không cần thiết đâu ạ.
Hả?
Em sẽ trở thành rakugoka.
Nên em không cần vào công ty hay đại học.
Vậy sao?
Cô hiểu rồi.
Vậy thì cô sẽ tìm các trường đại học phù hợp với điểm số của em
và có câu lạc bộ rakugo.
Dạ?
- Nhưng em sẽ không vào đại học mà. - Osaki.
Cô sẽ thẳng thắn với em.
Không vào đại học hay kiếm việc sau khi tốt nghiệp cấp ba sẽ rất khó sống.
Hơn nữa, không nên theo một nghề nghiệp mơ hồ như rakugoka.
Cô đã bao giờ đi xem rakugo chưa ạ?
Cô chưa. Sao vậy?
Nếu vậy thì…
QUÁN RAKUGO
Mai sẽ có sự kiện này.
- Cô hãy đến xem… - Osaki.
Thứ em cần đưa cho cô lúc này
là kế hoạch hướng nghiệp, không phải tờ rơi sự kiện.
- Nhưng em… - Đây.
Đây là các tờ gập về các trường đại học phù hợp với yêu cầu mà cô đã đề cập.
Hãy đọc và nộp kế hoạch hướng nghiệp của em vào cuối tuần này.
Nhưng em sẽ chỉ viết "rakugoka" thôi.
Nếu vậy
thì cho đến khi em chọn được trường đại học,
cô sẽ ở đây tư vấn cho em hằng ngày sau giờ học.
Tệ rồi đây! Cô Iwa nghiêm túc về chuyện này sao?
Chắc vậy rồi. Đâu phải tự dưng mà họ gọi cô ấy là Nữ hoàng Băng giá.
Ngày nào cũng phải gặp cô ấy thì mình sẽ bỏ lỡ thời gian tập luyện quý giá mất!
Sao trông chua chát thế?
Bị cô Iwa mắng hay gì?
Chào Jumbo!
Cậu cũng phải gặp cô à?
Mai tớ mới phải gặp.
Giờ tớ phải đi tập.
Hiểu rồi.
Nghe này…
Bố mẹ và sư phụ đã cho phép cậu học rakugo rồi hả?
Vậy thì cô nói gì cũng đâu quá quan trọng.
Vẻ mặt đó là sao?
Jumbo, cậu lớn thật rồi.
Không thể tin cậu chính là thằng nhóc vờ khóc nhè hồi cấp một.
Đã bảo cậu đừng nhắc lại chuyện đó mà!
Việc học nhu đạo đã giúp cậu chín chắn.
Cậu là mẹ tớ chắc?
Cảm ơn nhé.
Cậu lo lắng cho tớ nên mới bắt chuyện hả?
Đừng lo. Tớ sẽ ổn thôi.
Tớ sẽ trở thành rakugoka
và thuyết phục được cô Iwa!
Mặc dù nói vậy…
Đang nói về cô Iwa đấy.
Làm sao để thuyết phục cô đây?
Nếu không tính toán trước thì đừng mong thuyết phục được.
Tìm vết nhơ và tống tiền cô.
Nghe thật đáng sợ! Mà tớ còn có nhiều vết nhơ hơn cô!
Hay là kết bạn với cô?
- Ổn đấy! - Với Nữ hoàng Băng giá ư?
Không có chuyện đó đâu.
- Đúng rồi! Ý hay đấy, Risa! - Hả?
Để tìm hiểu cảm xúc một người và từ từ làm quen với họ thì cần sự chú tâm.
Tớ sẽ áp dụng những gì đã học được và trở thành bạn thân của cô Iwa!
- Cậu ấy cháy quá! - Cậu ấy cháy quá!
Ai thế?
Xin thứ lỗi.
Cô sắp đi ăn chưa ạ?
Osaki, cô giúp gì được cho em?
Em ăn cùng cô được chứ?
Hộp cơm đẹp quá!
Cô tự nấu ạ?
Ừ.
Tuyệt quá! Chắc cô nấu ăn ngon lắm!
Sở trường của cô là món gì ạ?
Chắc là món hầm.
Chà.
Em ăn xong rồi.
Nhanh ghê.
Sở thích của cô là gì ạ?
Tôi sẽ không gọi đó là sở thích, nhưng tôi thích đọc sách.
Em cũng vậy!
Sách thật tuyệt, cô nhỉ?
Đọc trên điện thoại cũng được,
- nhưng mùi giấy và mực… - Vậy sao?
Gần đây em có đọc được cuốn nào hay không?
Dạ?
Khỉ thật. Mình chỉ đọc truyện tranh và sách về rakugo.
TUYỂN TẬP MIYAZAWA
Miyazawa Kenji!
Rất hay ạ!
Em đọc tác phẩm nào của Miyazawa?
Dạ? À…
Em thích cuốn Đêm trên Đường sắt Thiên hà!
Em thích nhất đoạn nào?
Dạ? À…
Đoạn mà đường sắt… hòa vào thiên hà ban đêm?
Theo em thì Giovanni nghĩ gì về Campanella?
Em thử diễn giải xem.
Diễn gì cơ ạ?
À…
Em chưa đọc, phải không?
Chưa ạ.
Em xin lỗi.
Em thích rakugo, phải không Osaki?
Dạ? Vâng, em thích lắm!
Rakugo hấp dẫn đến vậy sao?
Chắc chắn rồi ạ.
Đó là môn nghệ thuật có thể trình diễn chỉ với một tấm đệm và câu từ.
Đủ các nhân vật xuất hiện
và ta chuyển đổi giữa từng người một.
Ta khiến người khác cười, khóc và lôi kéo họ bằng kỹ năng.
Nhân vật trong các câu chuyện rakugo đều là thường dân như cô và em.
Vì vậy, dù chúng là các câu chuyện từ xa xưa,
ta vẫn có thể đồng cảm.
Suy nghĩ và cảm nhận trong đời sống thường nhật
đều có thể áp dụng vào rakugo.
Tất cả những gì ta làm đều là một phần của việc luyện tập rakugo.
- Việc đó khiến em thật… - Cô hiểu rồi.
Vậy là tất cả những gì em vừa làm
đều là nỗ lực để khiến cô chấp nhận lựa chọn nghề nghiệp của em.
- Dạ? - Nói để em biết,
cố lấy lòng cô cũng vô ích thôi.
Giao long?
Như đã nói hôm qua,
hạn chót cho kế hoạch hướng nghiệp là tuần này.
Em nhớ nộp đúng hạn.
Làm thân thất bại rồi à?
Cô là Nữ hoàng Băng giá mà!
Tớ tự đào hố chôn mình rồi.
Tớ đã khua môi múa mép về rakugo khi còn chưa làm bạn với cô.
Giờ sao? Thử chiến lược khác à?
Không.
Tớ không làm mấy trò rẻ tiền nữa.
Tớ sẽ đi gặp cô cho đến khi cô chấp nhận.
Hằng ngày, nếu cần!
Cậu chắc chứ?
Ừ!
Ozaki, theo như cô hiểu thì em đã nhận được thư tiến cử cho môn nhu đạo?
Vâng, em sẽ theo học huấn luyện viên Saito ở Đại học Shuei.
Được rồi.
Viết cái đó vào bản kế hoạch đi.
Ozaki…
Em học cùng Osaki từ hồi tiểu học, phải không?
Vâng.
Hôm qua cô thấy hai em nói chuyện sau khi cô gặp bạn ấy.
Bạn ấy có bực tức không?
Có lẽ cũng hơi bực ạ.
Nhưng bạn ấy sẽ ổn thôi. Em biết mà.
Vậy sao?
Dù vậy, có thể cô đã hơi quá khắt khe với bạn ấy.
Hôm nay bạn ấy hành xử rất lạ.
Có lẽ cô nên nói chuyện với bạn ấy một lần nữa.
Thưa cô.
Cô phản đối việc Akane trở thành rakugoka ạ?
Ozaki, đó không phải việc của em.
Vâng, nhưng em muốn biết.
Bạn ấy đâu phải người xa lạ với em.
Ô? Trời quang rồi kìa.
Thôi được.
Theo cô, chắc chắn bạn ấy là người hướng ngoại.
Tuy nhiên…
Bạn ấy luôn lơ đãng trong lớp.
Cô thấy bạn ấy hay lẩm bẩm mấy câu kỳ lạ
hay mỉm cười vô cớ.
Cô thấy lo lắng cho bạn ấy.
Đúng là đồ ngốc!
Một vài bạn kiểu vậy đấy.
Các bạn ấy có tầm nhìn hạn hẹp và chọn nghề nghiệp theo cảm xúc nhất thời.
Cô nghĩ bạn ấy là kiểu đó.
Phải hướng bạn ấy về chính đạo,
dù có khi cô phải ép buộc.
Cậu muốn làm rakugoka sao?
Kể cả sau chuyện của bố cậu?
Tớ quyết định rồi.
Không thể khác được.
SỰ KIỆN FUTATSUME
Akane đưa cô tờ rơi đó ạ?
Chính xác hơn thì là…
bạn ấy ép cô đi xem.
Thưa cô.
Cô có muốn đi xem cùng em không?
Thôi, cảm ơn em.
Đi riêng với học sinh nam
ngoài giờ học
sẽ làm tổn hại thanh danh của cô.
Vậy thì ta có thể đi riêng.
Trước khi chê bạn ấy có tầm nhìn hạn hẹp,
em nghĩ cô nên đi xem rakugo trước đã.
Cô nhận thấy em bênh bạn ấy hơi nhiều.
Không phải thế đâu ạ. Nhưng…
Em đã quen bạn ấy từ hồi cấp một.
Em cảm thấy em hiểu sức nặng trong quyết định của bạn ấy hơn người khác.
Em đang ám chỉ điều gì?
Nếu muốn biết, cô nên đi xem.
Hơn nữa…
chưa gì đã đánh giá lựa chọn của bạn ấy,
em nghĩ như thế mới là tầm nhìn hạn hẹp.
Trong lớp mình phụ trách nhiều năm về trước,
từng có một học sinh muốn làm nghệ sĩ hài.
Vào ngay đây.
Lạnh quá!
THĂM NHÀ BẠN ĐƯỢC KHÔNG? VỠ MỘNG
Mình đã động viên em ấy theo đuổi đam mê.
Tôi đã bỏ trường học hài kịch trong vòng sáu tháng.
Giờ tôi toàn làm việc lặt vặt.
Có lẽ tôi không đủ tài năng.
Lạnh quá.
Mình có thể làm gì hơn nữa cho em ấy?
Lựa chọn nghề nghiệp là quyết định của học sinh.
Nhưng mình có thể làm gì đó khác thay vì mù quáng ủng hộ em ấy.
Chẳng hạn như…
Dẫu cho có thể xảy ra tranh cãi, mình vẫn phải nói ra suy nghĩ của mình.
Là giáo viên, mình phải chịu trách nhiệm cho lời nói của mình.
QUÁN RAKUGO
Đó là điều mình tự nhủ.
SỰ KIỆN FUTATSUME
Đây là một tòa chung cư,
nên ở bên ngoài trông rất khả nghi,
nhưng nơi này đẹp hơn mình tưởng.
Ở đây cũng có rất nhiều người.
Xin chào! Cháu là bạn của Akane à?
Vâng ạ.
- Ozaki cũng đến rồi. - Rất vui được gặp cháu.
- Vâng. - Bà chủ.
Bọn tôi đã sẵn sàng.
Được rồi.
- Cháu hãy thưởng thức nhé. - Vâng.
Osaki quen chủ quán à?
Cả em ấy lẫn Ozaki đều muốn đi xem sự kiện này.
Hai em ấy muốn cho mình xem cái gì?
SỰ KIỆN FUTATSUME
AKANE
Osaki?
AKANE
Xin chào. Tôi tên là Akane.
Mong quý vị sẽ dành chút thời gian cho tôi.
Tại sao lại thế?
Tên em ấy không có trên tờ rơi mà.
Đây là sự kiện chuyên nghiệp mà?
Đây là câu chuyện từ thời xa xưa.
Có một nhà sư nọ.
Ông ấy thấy không được khỏe, nên đã đi gặp thầy lang.
Khi ông chuẩn bị về,
thầy lang hỏi ông: "Thưa sư thầy, ngài có 'trung tiện' không?"
Nhà sư không biết "trung tiện" nghĩa là gì.
Lẽ ra ông ấy chỉ cần hỏi:
"'Trung tiện' là gì?"
Nhưng ông quá tự cao để thú nhận là mình không biết.
"Trung tiện" à?
Khoan đã, "trung tiện"…
À, phải rồi!
Tôi không.
Trung tiện.
Câu chuyện về nhà sư quá tự cao để thú nhận không biết "trung tiện" là gì.
Ông cử đệ tử Chinnen thay mình đi tìm hiểu xem thứ đó là gì.
Chắc giờ này có thuốc rồi.
Con qua chỗ thầy lang lấy thuốc cho ta.
Khi nào đến nơi, hãy hỏi ông ấy.
"Thưa thầy, xin hỏi 'trung tiện' là gì?"
Nhớ đừng bảo ông ấy là ta kêu con hỏi nhé.
Hãy hỏi như thể con nóng lòng muốn biết.
Rõ chưa? Đi đi.
Vâng, thưa thầy! Con sẽ về ngay!
Xin chào! Thầy lang có nhà không?
A, chào Chinnen.
Có thuốc rồi đây.
Hãy dặn sư thầy sắc hai thang vào chén rồi uống.
Vâng. Cảm ơn thầy.
À, thưa thầy…
"Trung tiện" là gì ạ?
Chà, con có vẻ nóng lòng muốn biết.
Con muốn biết "trung tiện" là gì à?
Nghĩa là xì hơi.
Là thứ khiến ta muốn ợ ạ?
Con đang nghĩ đến "đầy hơi". Không phải thế.
Nó là đánh rắm ấy.
Lâu rồi mình mới xem Akane diễn rakugo.
Chắc cậu ấy đã rất nỗ lực.
LỚP 1-3
Từ đó bắt nguồn từ cuốn y thư cổ có tên Thương Hàn Luận.
Ta dùng từ đó vì không muốn hỏi có phải sư thầy vừa đánh rắm không.
Ta cứ nghĩ ông ấy học cao hiểu rộng nên sẽ biết từ đó…
Thấy chứ? Tớ quay lại hết rồi.
- Tệ quá. - Hả?
Nhìn đi.
Rắm ư?
Cái thứ xì ra từ mông ấy ạ?
Ta chưa thấy nó xì ra từ miệng bao giờ.
Cái thứ có màu hơi vàng ạ?
Ta không nghĩ nó có màu.
Thấy chứ? Mắt Chinnen nhìn tứ tung.
Tớ thấy đâu có tệ!
Tệ mà! Khán giả sẽ dựa vào ánh mắt và tầm nhìn của cậu bé
để hình dung vóc dáng của thầy lang và khoảng cách giữa hai người.
Thế này thì sao hình dung được?
Có lẽ cách diễn của tớ thay đổi khi bị quan sát.
Một lần nữa đi! Nốt lần này, tớ thề!
Được rồi.
Nếu mình là Akane, chắc mình sẽ chán ghét rakugo.
Vụ bố cậu ấy bị đuổi gây sốc tới mức
được đưa lên khắp các mặt báo.
Rất nhiều người phẫn nộ trước hành động của người đàn ông đó.
ARAKAWA ISSHO LÊN TIẾNG
Nhưng việc đó cũng thu hút sự quan tâm về rakugo của Arakawa Issho.
Đạo đức không thể đánh bại tác động về cảm xúc.
Chỉ trích trở thành biện hộ, rồi ca ngợi,
cho đến khi người ta bắt đầu gọi sự cố đó là một "huyền thoại".
Điều đó làm mình tức điên.
Nhưng Akane vẫn lựa chọn trở thành rakugoka.
Đó không phải tầm nhìn hạn hẹp.
Này! Con có một ý tưởng.
Con sẽ cho thầy ấy một câu trả lời sai. Đúng vậy!
Thưa thầy, con về rồi đây.
A, Chinnen, làm tốt lắm.
Con hỏi "trung tiện" là gì chưa?
Vâng, con có câu trả lời rồi.
Nó có nghĩa là "chén rượu".
"Chén rượu" sao?
Gì chứ?
À, ta hiểu rồi!
"Trung" nghĩa là vật trung gian,
còn "tiện" nghĩa là tiện lợi
để đựng rượu.
Vật trung gian tiện lợi để đựng rượu! Chính là "chén rượu"!
Chinnen này, chẳng phải ta đã dạy con cái đó rồi sao?
Hằng ngày,
mình đứng lớp, nên mình biết…
Sự hồi hộp khi nói trước đám đông.
Sự khó khăn khi truyền đạt cho người khác.
Tôi thấy đỡ rồi.
Vậy à? Tôi mừng khi nghe tin đó.
Không có đạo cụ, chỉ dùng giọng nói của mình…
Ngài biết không, thật ra tôi rất thích trung tiện.
Ngài thích trung tiện sao?
…để gây cười cho khán giả.
Đó không phải kỹ năng dễ học.
Tôi rất muốn cho ngài xem trung tiện truyền thống của chúng tôi.
Không cần làm vậy đâu.
Mình đã tự thuyết phục bản thân
rằng việc theo đuổi rakugo chỉ là mong muốn thoáng qua.
Cứ nghĩ em ấy chỉ là người mơ mộng lãng mạn.
Chà, cái chén đẹp quá.
Xin mời. Đó chỉ là trung tiện xoàng xĩnh.
Chưa gì đã đánh giá lựa chọn của bạn ấy,
em nghĩ như thế mới là tầm nhìn hạn hẹp.
Hai em đã đúng ngay từ đầu.
Chinnen!
Con nói dối ta! Con không tự thấy hổ thẹn sao?
Không hề ạ.
Con chả quan tâm.
Mình cũng còn rất nhiều điều phải học.
TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG
Cô hiểu rồi.
HƯỚNG NGHIỆP
Em đã làm đúng như em nói.
Vâng. Cô muốn tư vấn cho em bao nhiêu buổi cũng được.
Em không lo lắng sao?
Lo lắng ấy ạ?
Nếu không vào đại học,
lựa chọn nghề nghiệp tương lai của em sẽ bị hạn chế rất nhiều.
Lựa chọn theo đuổi ước mơ của em
sau cùng có thể sẽ khiến em tổn thương.
Em chấp nhận điều đó sao?
Không lo lắng gì à?
Không ạ!
Em chả quan tâm.
Cô thật ngốc khi đã hỏi câu đó.
Cô chấp nhận bản kế hoạch của em.
- Nhớ cảm ơn Ozaki nhé. - Sao ạ?
Buổi diễn rakugo hôm qua đã giúp cô mở mang tầm mắt.
Em biết mà! Cô đã đến quán Rakugo…
Đây là tờ rơi về cuộc thi rakugo cho học sinh.
Họ gửi cho cả trường mình.
Có thành tích cũng không hại gì.
Sao em không thử tham gia?
CÚP KARAKU LẦN THỨ 20
Trưởng ban giám khảo năm nay
chính là…
Arakawa Issho.
Chuyện phiếm của Akane!
Phải để ý cả ánh nhìn nữa sao? Rakugo nghe có vẻ rất khó.
Tớ không nghĩ vậy đâu. Việc đó rất dễ nếu cậu nắm vững quy tắc.
- Quy tắc ư? - Ví dụ…
Cậu biết tại sao rakugoka nhìn sang trái hoặc phải khi nói không?
Có quy tắc 180 độ cho việc đó.
Khách luôn ở bên trái và nói sang bên phải.
Người ở trong nhà, tức chủ nhà, luôn ở bên phải và nói sang bên trái.
Đó là quy tắc.
Chà, tớ không hề biết đấy.
Việc đó rất dễ hiểu khi cậu xem kịch kabuki.
Lối vào luôn ở bên trái hàng ghế khán giả.
Và sân khấu luôn ở bên phải.
Người ngoài vào từ bên trái, còn chủ nhà ở bên phải.
Hiểu rồi.
Ta sẽ nắm được nhiều thông tin từ hướng mặt và hướng nhìn.
Phải!
Họ ở trong nhà hay ngoài trời?
Người nói chuyện với họ cao hay thấp?
Và còn cả…
Nhìn thẳng lên trời sao?
Khi nào thì làm vậy?
- Khi quên lời thoại! - Cái đó phải thuộc lòng chứ!
Biên dịch: Huy Hoàng