Gì vậy trời?
Sao cô bé lại nhắc đến chuyện đó?
Tất cả những ai trình diễn hôm nay…
đều sẽ bị đuổi khỏi phái.
Vụ trục xuất xảy ra được sáu năm rồi
và từ đó đến nay, sư phụ Issho chưa từng trả lời bất kỳ câu hỏi nào về vụ đó!
Có thể cho hai chúng tôi nói chuyện riêng được không?
Dạ? Tất nhiên là được ạ.
Xin lỗi, thưa các phóng viên.
Xin mời theo tôi ra khỏi phòng.
PHÒNG HỌP
Bọn tôi xin phép.
Được rồi.
Shiguma bảo cô hỏi tôi câu đó à?
Sao cô phải ngạc nhiên thế?
Cô tưởng tôi kém cỏi đến mức không biết cô là học trò của ai sao?
Xin ngả mũ kính phục ông.
Nhưng sư phụ tôi không liên quan.
Tôi hỏi vì tôi muốn biết.
Sao cô lại muốn biết chuyện đó?
Vì bố tôi là Arakawa Shinta.
Chính là rakugoka đã bị ông đuổi.
Hiểu rồi.
Hôm đó cô có ở đó không?
Tất nhiên rồi.
Cô nghĩ sao về màn trình diễn của cậu ta?
Tôi nghĩ gì chả quan trọng.
Tràng pháo tay đó đã nói lên tất cả.
Ông ấy là nghệ sĩ chân chính. Một shin'uchi đích thực!
Thật sao?
Đó có phải lời từ đáy lòng cô không?
Nhưng tôi chỉ là một rakugoka thấp hèn.
Tôi chỉ khua môi múa mép.
Phần mở đầu của ông ấy hơi cứng.
Nhưng sao trách ông ấy được?
Sự nghiệp ông ấy phụ thuộc vào màn diễn đó.
Hơn nữa, việc đó chỉ khiến mọi người muốn ủng hộ ông ấy!
Tôi và toàn bộ khán giả!
Đó là lý do ông ấy nhận được tràng pháo tay đó!
Vậy để tôi hỏi cô câu này.
Được khán giả cổ vũ tức là cô sẽ thành nghệ sĩ hay shin'uchi sao?
Khán giả cảm nhận được sự căng thẳng,
đồng cảm với cô
và cổ vũ cho sự thành công của cô.
Một bậc thầy có nên được đánh giá theo cách đó không?
Không chỉ rakugo, mà âm nhạc hay bất kỳ môn nghệ thuật trình diễn nào cũng vậy.
Sự ủng hộ phải xuất phát từ phản ứng trước nghệ thuật.
Sự ủng hộ có trước nghệ thuật là dấu hiệu của sự yếu đuối.
Shin'uchi là danh hiệu được ban cho các rakugoka làm chủ được môn nghệ thuật.
Theo cô thì một kẻ lộ rõ sự yếu đuối trên sân khấu
có xứng đáng với vinh dự đó không?
Cô thấy đấy…
ta rất buồn vì tình cảnh hiện tại.
Thời mà rakugoka phủ sóng mạnh trên truyền thông qua lâu rồi.
Ngày nay, rất ít người có thể kể tên dù chỉ mười rakugoka.
Và số người từng đi xem diễn trực tiếp thậm chí còn ít hơn nữa.
CÁC THỂ LOẠI GIẢI TRÍ
Ngày nay, người ta có đủ mọi hình thức giải trí.
Việc thu hút khán giả mới
vất vả hơn trước kia rất nhiều.
Theo cô thì các rakugoka ngày nay cần gì
để phát triển và nuôi dưỡng văn hóa rakugo?
Sao cơ?
Thật tuyệt!
Cứ như phép màu vậy!
Thứ nghệ thuật hớp hồn người xem.
Chính xác.
Một màn trình diễn trau chuốt, hoàn hảo và áp đảo,
có khả năng lay động, kích thích và khuấy động khán giả.
Mặt khác, nếu ta chấp nhận dù chỉ một rakugoka yếu nghề
thì môn nghệ thuật sẽ bị biến chất và văn hóa sẽ thụt lùi.
Thế nên shin'uchi của Phái Arakawa cần phải
có sức mạnh và kỹ năng khiến đám đông chú ý.
Đó là đỉnh cao chối bỏ tất cả những kẻ không tin vào nghệ thuật của mình.
Câu đó nghe thật ngạo mạn.
Tất nhiên rồi.
Rakugoka không chỉ là nghệ sĩ giải trí. Ta gìn giữ nghệ thuật truyền thống.
Ta bảo tồn thứ nghệ thuật thừa hưởng từ tổ tiên,
trau chuốt nó
và truyền cho thế hệ tiếp theo.
Đó là nghĩa vụ của tất cả các rakugoka.
Arakawa không chứa chấp những kẻ làm suy yếu nghệ thuật rakugo.
Hóa ra đó là lý lẽ của ông ta.
Thật khắt khe.
Thật sự quá hà khắc, nhưng mình hiểu lý lẽ của ông ta.
Sự hà khắc đó bắt nguồn từ mong muốn bảo vệ văn hóa.
Đó là niềm kiêu hãnh của bậc thầy hàng đầu.
Tuy vậy, ông ta vẫn thật đáng sợ.
Có thể ông ta đang bảo vệ văn hóa,
nhưng không thể tin ông ta lại tàn nhẫn như vậy với học trò của phái mình.
Ông ta quả là một con quỷ sống vì nghệ thuật của mình.
Vậy sao?
Thật mừng khi nghe vậy.
Tôi mừng vì quyết định của ông có lý lẽ và niềm tin.
Đó không phải hành động bột phát.
Không ngớ ngẩn kiểu đó.
Hiểu rồi.
Nhưng điều làm tôi mừng nhất là…
dù đã nghe hết mọi chuyện,
nhưng tôi vẫn tin vào nghệ thuật của bố tôi.
Tôi sẽ chứng minh ông đã sai
bằng chính thứ nghệ thuật ông chối bỏ.
Cảm ơn đã dành thời gian.
Tôi xin phép ra về.
Tôi cũng rất mừng khi nghe vậy.
Đó chính là điều tôi mong đợi.
Đối thủ thật sự của mình đã lộ diện.
Mình phải vượt qua cô ta ở mọi mặt.
Đó là yêu cầu cơ bản để mình trở thành ngôi sao của Cúp Karaku.
Đối thủ cái con khỉ.
Mình và cô ta không cùng đẳng cấp.
Ô?
Cô là kiểu người mạnh mẽ, ghét thua cuộc nhỉ?
Tôi thích điều đó.
Sư phụ Arakawa Ikken?
Cô có rảnh không?
Này, Shohei.
Còn rakugoka kiểu cổ điển nào nổi tiếng không?
Ngoài Arakawa Issho.
Hả?
Nhiều lắm, nhưng không thể bỏ qua…
Haja-Kensho, người bảo vệ sự thật, sư phụ Sanmeitei Enso.
Cậu hỏi làm gì?
Hả? Đợi đã… Karashi?
Anh nghĩ gì mà lại đi nghe lén như vậy?
Tôi xin lỗi. Tôi chỉ…
Thật mệt mỏi khi phải cẩn trọng trong từng lời nói.
Thầy đã làm rất tốt ạ.
Kaisei.
Sao không kể cho ta về con bé đó?
Chắc chắn con đoán được con bé đó là học trò của ai.
Con nghĩ thầy sẽ thích kiểu này hơn.
Suy đoán của con sai bét rồi.
Dù đó là ai đi chăng nữa,
ta cũng chỉ chú ý đến nghệ thuật.
Tất nhiên là với cả con cũng vậy.
Có thể hôm nay tôi đã thua, nhưng tôi sẽ mau chóng bắt kịp.
Anh hãy coi chừng.
Con biết ạ.
Dù vậy…
Đồ khốn kiếp.
Nghệ thuật của Shiguma…
Vẫn đang theo đuổi ảo mộng nhỉ?
Nhưng liệu con bé đó có đủ phẩm chất không?
Dù đã chiến thắng nhưng em ấy trông ỉu xìu.
Mình không thể hỏi em ấy đã nói gì với sư phụ Issho,
nhưng mình đoán là việc đó không dễ chịu lắm.
Kể cả sau khi em ấy đã chinh phục được khán giả.
Giới rakugo quả là khắc nghiệt.
À…
tôi biết việc ghé thăm sư phụ để báo cáo âu cũng là chuyện thường tình.
Nhưng sao lại có cả tôi?
À, sư phụ rất muốn gặp cô.
Hả? Sư phụ muốn gặp tôi sao?
Giờ sư phụ đang không có nhà.
Sư phụ đi có việc rồi.
Nhưng chắc sư phụ sẽ về ngay thôi.
Ai thế?
Thành viên lớn tuổi nhất của Phái Shiguma.
Tôi, anh Koguma,
thậm chí là cả anh Kyoji, đều gọi anh ấy là anh.
Đây là anh Arakawa Maikeru.
Anh nghe tin rồi.
Em tham gia cuộc thi rakugo cho học sinh?
Anh thấy tủi thân lắm đấy.
Sao em không kể gì với anh?
- Em xin lỗi. - Anh không cần em xin lỗi.
Anh chỉ muốn nói là ta có việc cần làm trước tiên.
Ý anh là gì ạ?
Dô!
Chúc mừng em đã giành Cúp Karaku!
Đây…
Đây là việc cần làm sao?
Tất nhiên rồi!
Dù là cuộc thi học sinh, nhưng em chỉ được dùng Jugemu để thắng.
Hơn nữa, trong ban giám khảo còn có sư phụ Issho và sư phụ Ikken!
Em đã làm được, bất chấp nghịch cảnh.
Làm sao có thể không ăn mừng được?
Nhưng anh có làm gì đâu!
Chà, bia này còn ngon hơn mọi khi!
Đừng cả nghĩ. Anh ấy chỉ muốn có cớ để nhậu nhẹt thôi.
Ra là vậy.
Này, Gấu Teddy.
Đừng nói anh như thế.
"Gấu Teddy" ư?
Ừ, Koguma nghĩa là "gấu con", vậy nên cậu ấy là Gấu Teddy!
Nghe dễ thương chứ?
Dễ thương lắm ạ!
Cái anh này! Đã bảo đừng gọi em như thế rồi!
Hay gọi cậu là Guma Guma nhé?
Gọi thế mỏi mồm lắm.
Cứ gọi tên em là được rồi.
Tôi ở đây có ổn không?
Đừng lo! Không sao đâu!
Ôi trời, tôi xin lỗi vì đã ngó lơ cô sau khi mời cô vào.
Tất nhiên cô nên có mặt ở đây rồi.
Tôi rất vui khi được ở bên một quý cô đáng yêu như vậy.
Hả?
Anh à, cô ấy là giáo viên đấy! Anh làm gì vậy?
Mọi phụ nữ đều có quyền phải lòng anh.
Phải không?
Trông em có vẻ buồn.
Anh Kyoji!
Anh nghe nói em đã thắng giải.
Chúc mừng nhé.
Đây.
Ông chủ Umi rất vui khi biết tin.
CHÚC MỪNG AKANE!
Anh Miku…
Anh không biết đã có chuyện gì
và có thể em không có tâm trạng cho việc này,
nhưng mọi người đang mừng cho thành công của em.
Không gì sánh bằng điều đó đâu.
Em có thể tạm gác mọi lo âu.
Vâng.
Anh Kyoji, của anh đây.
Tuyệt.
Cảm ơn nhé. Anh đang khát.
Anh Kyoji?
Anh cho anh ấy uống gì vậy?
Ý nhóc là sao?
Rượu cam chứ gì? Chẳng phải anh ấy hay uống thứ đó sao?
Anh ấy không uống được rượu!
Hả? Thật sao?
Sao anh lại lơ đễnh như vậy nhỉ?
Anh đã không sẵn lòng ăn mừng.
Anh Kyoji?
Đến lúc múa Kappore rồi!
Ta sẽ múa điệu Kappore dân gian!
Anh Kyoji…
Em cho cậu ấy uống rượu à?
- Kappore! - Cậu ấy mà say thì quậy lắm.
- Thật ạ? - Thật ạ?
- Akane! Nhìn này! - Hay lắm, Kyoji! Để anh gảy đàn shamisen!
Akane!
Đây là Kappore! Một trong các điệu múa phổ biến của rakugo.
- Khoan đã, anh Kyoji! - Anh nhảy đây! Kappore…
Sư phụ.
Nhìn mấy đứa kìa.
Thật đáng xấu hổ.
Nếu đã múa thì phải múa hết mình chứ!
Đừng có múa kiểu nửa vời!
Vì vậy mà thầy cáu?
Tất nhiên rồi.
Một nghệ sĩ giải trí luôn phải cố hết sức, dù là đang giải trí hay được giải trí.
Akaneru, em biết chơi nhạc cụ không?
"Akaneru"?
Không ạ.
Hát, múa,
chơi nhạc cụ, nhào lộn.
Môn nghệ thuật này rất đa dạng, em cũng nên như vậy.
Chỉ luyện cách kể chuyện thì chưa đủ để làm chủ rakugo đâu.
Không dễ như vậy đâu.
Có lẽ đã đến lúc em thử những thứ khác!
Vâng!
Akane, chúng ta sẽ múa hết mình!
Vâng!
Ấy!
Hỡi ơi!
Ôi, ôi!
Mặt nước tăm tối
Những cánh buồm trắng vẫn sáng ngời
Thật lấp lánh
Hỡi ơi!
Đó là vùng đất Kii
Ấy này
Ê kìa!
Nhảy theo ta nào!
Vâng!
Con tàu chở đầy quýt
Giới rakugo quả là khắc nghiệt.
Con tàu chở đầy quýt
Thật lấp lánh
Hỡi ơi!
Đó là vùng đất Kii
Nhưng đó cũng chính là lý do…
Ấy này
Ê kìa!
…nó tuyệt vời đến vậy.
Con tàu chở đầy quýt
Kappore! Nhận hết đi!
Ấy!
Vụ trục xuất sáu năm trước
là phát bắn cảnh cáo dành cho giới rakugo đương thời.
Cô bé đó tiếp bước người cha năm xưa bị đuổi khỏi phái.
Cô bé đã có màn ra mắt gây chấn động, chiến thắng Cúp Karaku.
Mình không thể viết một bài báo từ chuyện mà mình nghe lén được.
Tuy vậy…
Cứ nâng cao tiêu chuẩn,
biết đâu sẽ xuất hiện một tân binh rakugo tài năng.
Là người ngoài cuộc, mình sẽ làm những gì có thể để nâng cao tiêu chuẩn.
Anh à.
Tôi phải làm gương.
Cho tất cả thấy tiền bối là thế nào!
Ừ, cậu nói đúng.
- Akane cần… - Anh cẩn thận.
Cẩn thận đấy.
- Đừng chế nhạo tôi! - Tại cậu chứ ai.
- Say quắc cần câu rồi. - Đúng vậy.
Sư phụ.
Con vẫn còn ở đây à?
Ta nghe nói con đã giành được Cúp Karaku.
Làm tốt lắm.
Arakawa Issho đã cho con biết
lý do ông ta đuổi bố con.
Vậy sao?
Akane.
Ngồi đi.
Nói chuyện chút nhé.
Vâng ạ.
Xem nào, nên bắt đầu từ đâu nhỉ?
Sư phụ biết lý do bố con bị đuổi ạ?
Ta không biết.
Nhưng…
Ta chắc chắn lý do hoàn toàn nằm ở rakugo của bố con.
Ông ta lúc nào cũng như vậy.
Cứng đầu, ích kỷ và vô tâm.
Nhưng…
trong chuyện rakugo thì ông ta luôn trung thực.
Chà,
dù lý do là gì đi nữa,
ta cũng không chấp nhận quyết định của ông ta.
Chắc là con cũng biết
khi rakugoka bị sư phụ trục xuất, sự nghiệp của họ xem như đã kết thúc.
Tuy nhiên…
TRỤC XUẤT
…vài người sau khi bị đuổi vẫn được phái khác tiếp nhận
và tiếp tục diễn rakugo.
Việc đó không nên xảy ra, nhưng vẫn cứ xảy ra.
ARAKAWA
Vài người bị đuổi hôm đó
đã gia nhập phái khác và sau này đã trở thành shin'uchi.
Vậy thì bố con đã có thể…
Phải. Bố con đã có lựa chọn tiếp tục diễn rakugo.
Nhưng Shinta đã quyết.
Quyết định trục xuất không thể rút lại.
Nhưng ta biết nhiều bậc thầy rakugo muốn nhận con làm học trò.
Con có thể tiếp tục sự nghiệp rakugo ở phái khác!
Sư phụ đừng nói chuyện đau lòng như thế.
Quan hệ sư đồ
cũng giống như quan hệ cha con vậy.
Sự nghiệp rakugoka của con không quan trọng
bằng việc làm học trò của Arakawa Shiguma.
Xin tha thứ cho con vì đã là một học trò kém cỏi.
Con không hiểu.
Dù là ở nơi khác,
con ước bố con vẫn tiếp tục làm rakugoka.
Đó có lẽ là điều con sẽ nói trước khi trở thành học trò của sư phụ.
Nhưng giờ…
con đã bắt đầu hiểu được cảm giác của bố con.
Con mừng vì được nghe sư phụ kể lại.
Hơn nữa, làm như vậy mới đúng với tính cách của bố con.
LÀM SƯ PHỤ TỰ HÀO
Con luôn biết bố con tôn trọng và ngưỡng mộ sư phụ thế nào.
Có lần bố đã nói với con:
"Bố sẽ kế thừa nghệ thuật của Shiguma".
Bố trữ rất nhiều sách về thầy ở nhà.
ARAKAWA SHIGUMA
Con thấy bố rất tôn kính nghệ thuật của sư phụ.
Con hiểu điều đó.
Và vì đã hiểu nên con càng thêm quyết tâm.
Thưa sư phụ.
Xin sư phụ tiếp tục dạy bảo
và dẫn dắt con.
Con còn cả một chặng đường dài để vươn đến cấp shin'uchi đấy.
Không sao ạ.
Con không ngại đâu.
Chuyện phiếm của Akane!
Anh Maikeru, anh biết đánh đàn shamisen ạ?
Em nên học cái đó, phải không?
Cái đó không bắt buộc trong rakugo, nhưng nó là một phần của ca múa giải trí.
Ca, múa và nhạc cụ có thể mở rộng phạm vi trình diễn của em.
- Dạ! - Lấy chuyện Thầy dạy hát làm ví dụ đi.
Câu chuyện rakugo đó có một ông thầy dạy hát.
Phải biết hát mới kể được.
À, em xem rồi. Anh… Kaisei đã trình diễn nó.
Dù không trực tiếp liên quan đến chuyện,
đó có thể là một cách để nắm bắt góc nhìn thời đại.
Góc nhìn ấy ạ?
Khi có hứng, họ sẽ ca hát và ngâm thơ.
Và sau khi uống vài chén, họ sẽ bắt đầu múa điệu Kappore.
Đó là đời sống hằng ngày trong giới rakugo!
Em hiểu rồi! Được!
Em sẽ thành thạo tất cả!
Phải thế chứ, Akaneru.
Để mừng cho sự nhiệt huyết mới mẻ của em, anh sẽ thể hiện kỹ năng đặc biệt nhất!
Biểu diễn nào!
Chà! Nếu có từ bỏ rakugo, anh ấy vẫn có thể kiếm sống nhờ trò đó!
Biên dịch: Huy Hoàng