Tôi luôn nấp sau cửa trượt theo dõi câu chuyện của bố…
và trân trọng từng phút giây.
CỔNG SẤM
Và rồi chủ nhà đến.
QUÁN RAKUGO TẦNG 5
Ông ấy đòi mượn hộp dụng cụ của tôi.
Điều đó khiến tôi phải suy nghĩ.
Tôi đoán ông ấy định làm mộc.
Vì vậy, tôi nói: "Được thôi. Cứ tự nhiên".
Nhưng ở tuổi đó mà làm mộc…
Chắc ông ấy lẩm cẩm rồi.
Cậu mới là người lẩm cẩm ấy.
Này. Đừng có chỉ trích tôi, nghe chưa?
Cứng quá.
Shin, cậu diễn cứng quá.
Cứng ấy ạ?
Phải. Cậu quá căng thẳng.
Tôi hiểu ý bà.
KỲ THI SHIN'UCHI
Sắp đến kỳ thi, con gái cậu thì đang lớn dần,
nên tôi hiểu tại sao cậu lo lắng.
Cậu phải lao "vù" lên sân khấu, rồi "bùm"! Hãy cố hết sức mình!
Cảm ơn vì lời khuyên.
Bà kỳ vọng nhiều ở anh ta nhỉ?
Nói thật, tôi không thấy ấn tượng gì. Không hiểu anh ta có gì hay.
À, hôm nay cậu ấy diễn không tốt lắm.
Vậy tại sao còn kỳ vọng?
Vì tôi thấy cậu ấy ở đỉnh cao phong độ rồi.
Cậu ấy rất giỏi, không đáng phải vật lộn ở quán cà phê nhỏ này.
Trường của Akane à?
TRƯỜNG TIỂU HỌC MITSUE
Hả?
PHÒNG HỌP
Sao dám nói thế với mẹ con cô?
Sao cháu lại phải…
- Một lần nữa, cháu vừa nói… - Cái gì?
Đừng có viện cớ!
- Cháu làm con trai cô khóc! - Cô Ozaki, xin hãy bình tĩnh!
Cháu không biết lỗi à?
- Trẻ con giờ thế đấy. - Rõ ràng cô không nghe cháu nói.
Thôi được rồi.
Có lẽ nên trình diễn. Xem đây.
Xem cái gì?
Mọi chuyện bắt đầu ở tiết thứ năm, môn tiếng Nhật.
Cả lớp đang thuyết trình bài luận về chủ đề "Người mà em kính trọng".
Bài luận "Người mà em kính trọng" của Osaki Akane, lớp 5-3.
Em kính trọng bố em.
Bố là một rakugoka. Bố kể những câu chuyện rất buồn cười.
Mày kính trọng ông ta ư? Khiếp.
Mẹ tao bảo bố mày là kẻ vô công rồi nghề.
Mày kính trọng lão?
"Vô công rồi nghề" là gì?
Mày không biết từ đó à?
Tức là bố mày là kẻ tồi tệ và không có việc làm.
Nói cái gì hả?
Ái chà!
Mọi chuyện đúng là như thế đấy.
Nhưng như thế không có nghĩa cháu phải làm nó khóc.
Mẹ con nhà cô cứ ra vẻ nạn nhân vô tội, nhưng thằng con cô mới là người gây sự mà?
Đừng có giở cái trò đó, đồ…
Thôi đi.
Bố à? Tại sao?
Xin lỗi vì chuyện này, thầy Yanagiya.
Xin lỗi thầy vì Akane thường xuyên quậy phá.
Xin lỗi cả cô nữa. Lẽ ra con gái tôi không nên làm thế.
Nhưng, bố ơi, lũ khốn này…
"Lũ khốn" ư?
Con không được ăn nói kiểu đó, bất kể lý do là gì.
Con biết rõ hơn thế mà, Akane.
Ít ra anh còn biết điều, không như con gái anh.
Thầy Yanagiya đã cho tôi biết chuyện.
Cô và con trai cô nói rất nhiều điều về tôi, nhỉ?
Cả hai ta đều cần làm phụ huynh tốt hơn và đừng để con phải xấu hổ, đúng chứ?
OSAKI AKANE, LỚP 5-3
PHÒNG HỌP
Bọn tôi xin phép về.
Đi thôi, Akane.
Con lấy đồ đi.
Vâng.
Ngon quá.
Akane, ăn nhanh lên, không nó chảy mất.
Con xin lỗi.
Con nổi giận vì con muốn họ biết bố tuyệt vời đến thế nào.
Nhưng thay vào đó, con lại làm bố mất mặt.
Đừng ngốc thế.
Con còn quá nhỏ để lo lắng cho cảm xúc của bố.
Có ba cấp bậc rakugoka, hay nghệ nhân rakugo.
Đầu tiên là zenza, nghệ sĩ mở màn, rồi đến futatsume, cuối cùng là shin'uchi.
Bố là futatsume, bậc thứ hai, phải không?
Không ngờ con vẫn nhớ.
Dù sao đi nữa, sắp có kỳ thi thăng cấp lên shin'uchi rồi.
Nếu đậu thì bố sẽ thành shin'uchi, nghệ sĩ chính.
Được vậy thì bố sẽ được chia nhiều…
Bố sẽ có nhiều tiền.
Và rồi không ai có thể nói xấu bố nữa.
Nên là con đừng lo cho bố.
Con hãy cứ ngẩng cao đầu.
Được rồi, bố luyện tập đây. Akane, làm bài về nhà đi nhé.
Vâng!
Tốt lắm.
Đó là vấn đề.
Mình phải làm shin'uchi.
HẾT ẤT Ơ
Bắt buộc.
Không thì sẽ…
Được rồi, hãy bắt đầu từ cái gì đó mới mẻ.
Này, Yota!
Yotaro? Yota!
Vết ố từ món mì udon cà ri lúc trưa.
Chà, cô Ozaki nổi giận rồi. Sống thoáng lên chứ.
Trời ạ, Akane và Tohru. Khi nào hai bố con mới chịu rút kinh nghiệm?
Mẹ về rồi đây.
Ôi, trời. Cả trưa lẫn tối đều ăn cà ri sao?
Sao ai cũng mê món cà ri thế nhỉ?
Biết làm gì đây?
Khoan đã, Yota, cậu vào bằng đường đó sao?
Giờ đừng có xông vào từ cửa trước đấy.
Đi cửa sau đi.
Cứ đợi xem.
- Chà… - Chà…
- Chào! - Tôi thấy.
Xin chào!
- Xin thứ lỗi. - Bố là người duy nhất ở trong phòng.
Tuy vậy,
tôi thấy trong phòng có ba người.
Mỗi lần đổi vai,
biểu cảm, giọng nói và cách nói của ông lập tức thay đổi.
Người xấu tính, người nóng tính và người vô tư lự…
một đống người như nhảy ra từ bố.
Thật tuyệt!
Cứ như phép màu vậy.
Tôi không thèm!
Sao bố làm được nhỉ?
Xin chào? Mẹ về rồi đây.
Trời ạ. Quanh mình toàn người cuồng rakugo.
Cũng chẳng trách được.
Tuần sau là đến ngày rồi.
KỲ THI THĂNG CẤP SHIN'UCHI
- Xin mời! - Xin mời!
Ngon quá!
Ngon thật. Thành công rồi, nhỉ?
Chúc ngủ ngon!
Này, anh Tohru. Dậy đi.
Dậy mau!
Anh muốn luyện tập cơ mà? Anh định ngủ đấy à?
Anh sẽ luyện.
Vậy thì luyện đi! Khuya rồi!
Em đi ngủ đây.
Nhân tiện, anh đọc bài luận của Akane chưa?
Cái gì? Chưa…
"NGƯỜI MÀ EM KÍNH TRỌNG" - OSAKI AKANE EM KÍNH TRỌNG BỐ
CHƯƠNG TRÌNH HÔM NAY
TÒA THỊ CHÍNH SAIWAI
PHÁI ARAKAWA
Lễ tân ở đằng này!
Nhìn kìa, bố đấy!
Còn lớn hơn cái ở nhà mình!
Thế à? Mẹ thấy như nhau mà.
Ta thích sự năng động của cháu.
ARAKAWA SHIGUMA
Sư phụ Shiguma.
Rất vui được gặp lại, cô Masaki.
ĐỊA ĐIỂM THI
Vâng, cũng lâu rồi. Cảm ơn sư phụ đã chăm sóc chồng tôi.
Thôi mà, tôi có làm được gì đâu.
Thời gian trôi nhanh thật.
- Sư phụ ơi. Bố cháu đâu? - Con thôi đi.
PHÒNG THAY ĐỒ 2
Cậu ấy đang bận.
Tốt nhất nên để cậu ấy một mình.
Kỳ thi thăng cấp shin'uchi của Phái Arakawa.
Khán giả và các sư phụ sẽ đánh giá từng thí sinh.
Họ sẽ kiểm lại kết quả
và chỉ những người được công nhận tài năng mới trở thành shin'uchi.
Giám khảo trưởng năm nay là đồng nghiệp cấp cao của sư phụ mình.
Chào tiên sinh.
Một trong những rakugoka vĩ đại nhất ở thế hệ ông…
Arakawa Issho.
ARAKAWA ISSHO
Nhưng vậy thì sao chứ?
Hãy nhớ mình đã nỗ lực đến đâu vì ngày hôm nay.
Hãy tin tưởng vào nghệ thuật của mình như mọi khi.
Nhưng…
Nhỡ mình làm hỏng việc thì sao?
Không!
Sao mình ngốc thế? Mình bắt đầu lo xa quá rồi!
Mình phải làm được.
Không còn cách nào khác!
KỲ THI THĂNG CẤP SHIN'UCHI
Được rồi. Bắt đầu thôi.
Kỳ thi thăng cấp shin'uchi của Phái Arakawa xin được bắt đầu!
Đây là thí sinh đầu tiên.
ARAKAWA SHINTA
Tôi ở đây để mở màn.
Tôi tên là Arakawa Shinta.
Đây khác hẳn buổi diễn bình thường.
Bầu không khí nặng nề và lạnh lẽo.
Điều tệ nhất là
cái nhìn phê phán mạnh mẽ của khán giả.
Hôm nay là một ngày xuân nắng đẹp!
Vậy mà quý vị vẫn dành thời gian cho cuộc thi vô vị này.
Cảm ơn quý vị vì điều đó.
- Trời ạ… - Rớt miếng rồi à?
- Nói thật… - Mình có cả nghĩ không?
Bình chọn của quý vị có thể thay đổi cuộc đời tôi.
Đồ ngốc! Đừng nghĩ như thế!
Tôi cảm thấy mình như chính trị gia.
Giá mà được tranh cử…
Tập trung vào makura, phần mở đầu đi.
Nhưng tôi chỉ là một rakugoka thấp hèn.
- Tôi chỉ khua môi múa mép. - Không ổn. Cậu ấy vội quá.
Khoan đã, nghe giống chính trị gia mà!
Phản ứng không ổn lắm.
- Mình cố quá à? - Hãy bình chọn!
- Giờ sao? Tệ rồi đây. - Cho tôi, Arakawa Shinta!
- Cứ thế này… - Cái…
Hắt xì!
Giọng nói đó…
Sao cơ? Akane bắt chước anh à?
Ừ.
Em không phải chuyên gia, nhưng con bé giỏi phết đấy.
Có khi nó còn giỏi hơn anh đấy.
Thế thì không hay rồi.
Vậy thì anh nên mau chóng trở thành shin'uchi đi.
Em nói cứ như dễ lắm vậy!
Nên như thế! Vì Akane.
Vì Akane sao?
Anh không biết hả?
Akane quấn anh lắm đấy.
Rõ ràng con bé muốn khoe khoang về anh.
Anh cứ việc tỏ ra yếu đuối trước mặt em,
nhưng hãy làm một ông bố tuyệt vời đối với Akane.
Hình như có người bị lạnh.
- Nhưng trời lạnh cũng không tệ. - Gì vậy?
Nó khiến rượu sake nóng uống ngon hơn hẳn.
Uống một ly, rồi thêm một ly nữa.
Chẳng mấy chốc, ta đã ở trên thiên đường, uống sạch rượu.
- Ta đều biết rõ… - Thái độ của cậu ấy vừa thay đổi.
Đây là công thức tạo ra thảm họa.
Anh yêu.
Thôi nào! Dậy đi, anh yêu.
Em muốn gì?
Không gọi nhẹ nhàng được à? Có chuyện gì?
Đừng nói kiểu đó với em.
Cậu ấy đã kết thúc phần mở đầu và bước vào phần chính.
Anh dậy rồi đây.
ARAKAWA SHINTA
SHIBAHAMA
Katsugoro, một ngư dân lành nghề, vì nghiện rượu nên rơi vào cảnh nợ nần,
đã tìm thấy một túi tiền trên bãi biển Shiba,
giúp anh ta gây dựng lại gia sản.
Một câu chuyện cảm động về tình người.
Trông nhà nhé.
Vâng. Anh yêu bảo trọng.
Chứng kiến chồng minh đi làm lần đầu tiên sau một thời gian dài,
người vợ cuối cùng cũng có thể thở phào nhẹ nhõm.
Mí mắt cô ấy dần trĩu nặng
và ngay khi cô ấy gà gật…
Này, em yêu! Anh đây! Mở cửa ra, em yêu!
Được rồi. Đợi em chút.
Em ra đây.
Sao thế, anh yêu?
Kệ đi! Khóa cửa lại ngay!
Đừng cho ai vào!
KỲ THI THĂNG CẤP SHIN'UCHI CỦA PHÁI ARAKAWA
TRÌNH DIỄN - SHIBAHAMA
Cậu ấy lược bỏ cảnh Katsugoro ra bãi biển Shiba và tìm thấy túi tiền.
Tất nhiên việc đó cũng không có gì sai.
Miễn là đi đúng hướng,
người ta có thể thay đổi nhân vật, thậm chí là cả cái kết.
Tất cả đều thuộc về quá trình sáng tạo.
Tuy vậy,
đoạn tả cảnh Katsugoro đi ra bờ sông
sẽ cho khán giả cái nhìn thoáng qua về vẻ đẹp của bãi biển Shiba.
Đó là điểm nhấn của câu chuyện Shibahama.
Sao cậu ta dám lược bỏ cảnh bãi biển Shiba duy nhất trong Shibahama?
- Chẳng khác gì ăn bánh kẹp không nhân. - Ông ta có vẻ bực.
Đó chính là kiểu tiếp cận mà ông ta ghét.
Mình hiểu lý do cậu ta làm vậy.
Hy sinh một trong những cảnh đẹp nhất để thể hiện kỹ năng.
Đợi đã, anh yêu.
Nhưng cậu ta đã quyết định bỏ qua màn tả cảnh…
Em gọi anh dậy,
mà anh không đi làm à?
Bãi biển Shiba sao?
…và tất tay vào việc thể hiện các nhân vật.
Sáng nay anh đã bảo…
Em gọi anh dậy, mà anh chẳng đi Shiba.
Diễn xuất là điểm mạnh của Shinta.
Bằng cách chọn hy sinh một cảnh nổi bật
và tập trung vào các nhân vật, sở trường của cậu ấy,
cậu ấy đã kéo khán giả vào câu chuyện.
Một lựa chọn táo bạo ở một sân khấu rất quan trọng.
Nhưng việc miêu tả người vợ này…
Là mẹ.
Hả?
Bố…
Bố đang vào vai mẹ đấy!
Akane, Masaki, hai người đang xem chứ?
Từ khi bắt đầu theo học sư phụ Shiguma cách đây 13 năm,
mình đã đắm chìm vào rakugo.
SHIGUMA
Mình không gặt hái được mấy thành công.
Và cũng chỉ kiếm được rất ít.
Ấy vậy mà Masaki chưa bao giờ bảo mình từ bỏ rakugo.
Còn Akane…
"Người mà em kính trọng"
của Osaki Akane, lớp 5-3.
Em kính trọng bố em hơn bất cứ ai trên đời này.
Bố là một rakugoka. Bố kể những câu chuyện rất buồn cười.
Bố làm em cười hằng ngày.
Ước mơ của bố là trở thành shin'uchi.
Ước mơ của em là ước mơ của bố thành hiện thực.
Em rất yêu bố em!
Dù mình có là ai đi nữa,
Akane vẫn yêu mình hết lòng.
Mình muốn đền đáp ân tình của họ.
Với tư cách một người bố kiêm một rakugoka.
Tất cả những gì mình đã tích lũy cho đến nay,
tất cả kỹ năng, trải nghiệm sống của mình
đều sẽ được thể hiện
để rồi hôm nay mình sẽ trở thành shin'uchi!
Nên dừng lại thôi. Thật tệ nếu toàn bộ chuyện này chỉ là giấc mơ.
Ôi chao!
Bố ngầu quá!
TÒA THỊ CHÍNH SAIWAI
Cảm ơn sự kiên nhẫn của quý vị!
Đã có kết quả!
Anh ấy làm được chứ? Tôi biết anh ấy làm được mà!
Mẹ bình tĩnh đi.
Để công bố kết quả, xin mời…
sư phụ Arakawa Issho.
KẾT QUẢ KỲ THI THĂNG CẤP
Mic bật rồi.
Cảm ơn quý vị đã đến xem kỳ thi thăng cấp shin'uchi của Phái Arakawa.
Xin chân thành cảm ơn.
Lâu rồi mới thấy những người trẻ tuổi lên sân khấu.
Quả là mở mang tầm mắt.
Nhưng tôi sẽ không nói dông dài nữa.
Công bố kết quả luôn thôi.
Tất cả những người trình diễn hôm nay…
đều sẽ bị đuổi khỏi phái.
Sư phụ đùa vui thật…
Những kẻ thảm hại này đã bắt mọi người phải xem một buổi trình diễn dở tệ
và tôi xin lỗi vì chuyện đó.
Vậy đấy. Tôi xin hết.
Sư phụ, đợi đã!
Chuyện gì vừa xảy ra? "Đuổi" nghĩa là sao ạ?
Mẹ cho con biết đi!
Mẹ ơi?
Tohru…
TÒA THỊ CHÍNH SAIWAI
Khoan! Thế này nghĩa là sao?
"Đuổi" ư? Shinta là học trò của tôi mà!
Vài ngày sau, tất cả những ai tham gia kỳ thi đó đều chính thức bị đuổi.
Anh không được đuổi học trò của tôi!
Anh đã đào tạo ra một học trò kém cỏi.
Lý do họ bị đuổi chưa bao giờ được làm rõ.
Dù thứ đó là gì đi nữa, nó không phải Shibahama.
Cái gì? Thật đấy à?
Shinta…
Không thể như thế được!
Chỉ là đùa thôi nhỉ? Hãy nói với tôi chỉ là đùa thôi đi!
Hôm đó,
nghệ sĩ rakugo Arakawa Shinta đã chết.
Hôm đó,
nghệ sĩ rakugo Arakawa Shinta đã chết.
Nhưng…
câu chuyện chưa kết thúc ở đó.
CHƯƠNG TRÌNH ĐỘC DIỄN CỦA ARAKAWA ISSHO
ARAKAWA ISSHO
Thật ra…
đó mới chỉ là phần mở đầu…
cho câu chuyện của tôi!
Chuyện ngắn của Akane!
Bố, con có câu hỏi.
Con hỏi gì?
Tại sao rakugo được gọi là "rakugo"?
Con biết rakugo có câu chốt, hay còn gọi là ochi chứ?
Trước đây nó được gọi là otoshibanashi.
Rồi nó được rút ngắn bằng cách đọc khác, trở thành "rakugo".
Hả? Được rồi, câu hỏi tiếp theo.
Quỳ lâu vậy mà bố không bị tê chân à?
Nếu ngồi yên một chỗ thì sẽ bị tê,
nhưng trong lúc diễn rakugo thì cơ thể dịch chuyển rất nhiều.
Nên sẽ không bị tê chân.
Con hiểu rồi. Câu tiếp theo!
Rõ, thưa cô Akane?
Sao giữa chừng bố lại cởi áo haori?
Nếu đằng nào cũng cởi, sao bố còn mặc?
Tất nhiên là để tạo ấn tượng ban đầu tốt hơn cho khán giả rồi.
Và ta cởi áo ra khi đã sẵn sàng đắm mình vào câu chuyện.
Nhưng đó không phải quy tắc bất di bất dịch.
Vậy ạ? Thỉnh thoảng con cũng muốn thử làm thế.
Lúc đầu con sẽ mặc một đống đồ và sẽ cởi dần ra.
Dọn dẹp đống đó có vẻ mất công lắm đấy.
Biên dịch: Huy Hoàng